کابلشو و پرس کابلشو چیست؟

کابلشو و پرس کابلشو چیست؟

معرفی انواع کابلشو و پرس کابلشو

کابلشو یا وایرشو قطعه ای است که برای اتصال کابل ها مورد استفاده قرار میگیرد. زمانی که بخواهیم وسایل برقی را به کابل ها متصل کنیم، از همین قطعه کابلشو بهره میگیریم. شاید اسم سرسیم هم شنیده باشید؛ این هم یکی دیگر از نام های کابلشو میباشد که در صنعت برق شناخته شده است.

سرسیم را در مواقعی که اتصال مستقیم وجود ندارد، استفاده کنید. سرسیم ها بین یک کابل و یک تجهیز و یا کابل را به صورت ایمن به یکدیگر متصل میکند. مزیت سرسیم ها، نصب راحت و تعمیر آسان بوده که برداشتن آنها نیز امکان پذیر است.

در گذشته روش اتصال متفاوت بوده و سیم ها به صورت مستقیم به یکدیگر پیچانده میشدند که سیم های هادی به محل مورد نظر متصل شوند. از چسب برق نیز برای نگه داشتن این اتصال، استفاده میکردند معایب این روش، عدم امنیت کافی بود و احتمال ایجاد خطراتی برای افراد میشد.

از همین جهت، دلایلی باعث شد که قطعه ای به نام کابلشو تولید و استفاده کنید کابلشو از پوشش ایمنی برخوردار است و از آسیب دیدن شاخه ها، اتصال کابل و ضربه جلوگیری میکند. کابلشو یا وایرشو قطعه ای الکتریکی بسیار مهم و پر کاربرد در عرصه صنعت محسوب و نسبت به روش های قدیم، از امنیت خوبی برخوردار است.

توجه داشته باشید که ظرفیت جریان برق بین عادی کابل و کابلشو یکسان در نظر گرفته اید. جنس کابلشو دارای انواع و اقسامی است که در ادامه به توضیح آنها خواهیم پرداخت. اندازه کابلشوها به سطح مقطع سیم بستگی دارد.

پرس کابلشو چیست؟

نوعی ابزار جهت فشار دادن کابلشو روی کابل های مسی و آلومینیومی است. اندازه و انواع مختلفی دارد و کارکرد هر کدام نیز متفاوت است.

کابل ها توسط کابلشو برای اتصال به ترمینال مورد نظر حفظ میشوند و به دو گروه پرس و لحیم تقسیم شده اند. کاربرد لحیم کاری برای اتصال کابل هایی با سطح مقطع بزرگتر میباشد.

در ادامه مطلب انواع پرس کابلشو را ذکر کرده ایم و هر کدام را توضیح خواهیم داد.

انواع پرس کابلشو

پرس کابلشو دستی:

این نوع پرس از ساده ترین آن می‌باشد که دارای دو فک متحرک بوده و از طریق نیروی مکانیکی دست کاربر، نیروی لازمه تامین تا پرس کابلشو دستی به درستی صورت بگیرد. ابتدا باید سرسیم را لخت کرده و کابلشو را روی آن قرار داد. سپس آن را بین فک های پرس کابلشو دستی گذاشته و با فشار وارد کردن دسته ها، کابلشو را به سر سیم، پرس کنید. پرس دستی شامل لقمه های شش گوش چرخان است و سایز آنها از ۶ تا ۱۲۰ میلی متر مربع میباشد. از نظر قیمتی مقرون و به صرفه است و وزن آن خیلی سنگین نیست.

پرس کابلشو هیدرولیکی:

این مدل پرس، جهت برش و پرس کابل قابل استفاده بوده و از طریق نیروی مکانیکی کار میکند. این پرس کابلشو هیدرولیکی را میتوان به صورت دستی هم به کار برد.

در کوتاه ترین زمان، میتوان عملکرد دستگاه را تغییر داد. لقمه های آن از سایز ۶ تا ۳۰۰ میلی متر مربع  قابل تعویض است.پرس هیدولیکی، مناسب برای برش کابلهای آلومینیوم، مس و آرموردار است. از دو پمپ دو سرعته برای افزایش سرعت روند کار برخوردار میباشد. دارای قابلیت چرخش کلگی تا ۳۶۰ درجه و برگشت اتوماتیک بعد از تکمیل پرس است. مزیت دیگر این مدل پرس کابلشو این است که، میتوان شیر فشار شکن را به صورت خودکار تنظیم کرد.

پرس کابلشو هیدرولیک شارژی:

همانطور که از اسم آن مشخص است، توسط نیروی الکتریسیته و باتری کار میکند و سرعت بسیار بالایی دارد که میتوان به آسانی با آن کار کرد. از فولاد درجه یک برای فک های این پرس به کار برده شده است. از پمپ دو سرعته جهت تسریع کار برخوردار است. عملکرد دستگاه را میتوان در زمان کوتاه تغییر داد. لقمه های شش گوش قابل تعویض در سایزهای ۶ میلیمتر مربع تا ۳۰۰ میلی متر مربع، دیگر ویژگی پرس کابلشو شارژی است. دارای قابلیت دستی نیز میباشد و نشانگر شارژ باطری (سفارشی) هم دارد.

بوشن یا موف چیست؟

موف سیم روکش عایقی است که برای اتصال سر به سر دو سیم و یا کابل مورد استفاده قرار میگیرد. موف کابل دارای انواع مسی و یا آلومینومیی است و موف سیم از روکش عایق برخوردار است. جهت اتصال دو کابل سر به سر، ابتدا انتهای یک کابل و اول کابل دیگر به اندازه نصف طول موف، عایق برداری شده و با پرس کابلشوی هیدرولیکی هادی های دو کابل پرس کنید. حتما دو کابل باید با هم یکسان در اندازه باشند.

موف یا مفصل مسی و آلومینیومی

نحوه اتصال سرسیم به کابل

زمانی که می خواهیم سریم را به کابل اتصال دهیم، در مرحله اول یک طرف کابل را لخت میکینم و در کابلشو قرار میدهیم. باید کابلشو در سایز مناسب خود باشد. سپس محل اتصال را عایق کرده تا حفاظت های لازم جهت حفظ ایمنی رعایت کنیم.

روی هر سر سیم نشانه های نوشته شده که این نشانگرها معانی متفاوتی دارند و ویژگی کابلشو را مشخص میکنند. این ویژگی ها شامل مقطع هادی مناسب، علامت شرکت تولیدکننده، قطر حفره مناسب برای پیچ وایرشو ها سایز های مختلفی دارند و به راحتی در دسترس قرار میگیرند.

کابلشو ها از نظر اتصال دارای چه انواعی هستند؟

پرسی: این نوع از متداول ترین کابلشو ها است و نسبت به دو نوع دیگر ارزش و طرفدار بیشتری دارد. ابتدا باید، سیم را به اندازه ۵ میلی متر لخت کنیم، سپس سیم را درون کابلشو طوری قرار میدهیم که 1تا3 میلی متر از سوراخ آن بیرون آید. توجه داشته باشید که حدود ۳ میلی متر از انتهای آن با عایق سیم، فاصله داشته باشد. به وسیله پرس، پرسکاری را انجام میدهیم.

لحیمی: حدود ۵ میلی متر عایق سر کابل را جدا کرده و آن را تمیز کنید. سر کابل را در کابلشو بگذارید. به وسیله نخ نسوز، ادامه عایق سر کابل را بپیچانید تا از خطر حریق جلوگیری کنید. به صورت عمودی کابل را با کابلشو نگه دارید و محل لحیم کاری را روغن مخصوص لحیم بزنید. با گذاشتن لحیم روی چراغ کوره ای؛ لحیم را به داخل کابلشو ببرید و نخ نسوز را باز کنید. از نوار عایق بر روی لحیم کاری استفاده کنید و کابلشو را با سر تخت آن، بدون هیچ واسطه ای روی محل اتصال زیر پیچ محکم کنید. پیچی: کابلشو پیچی برای سیم های چند لایه تا ۱۵۰ میلی متر مربع و کابلشو های مقاطع بزرگ یک لایه تا ۱۲۰ میلی متر مربع؛ کاربرد دارد.

پس از انتخاب  سایز مناسب کابلشو با قطر سیم هادی، پیچ ها به خوبی محکم شوند؛ چرا که نباید سیم تغییر شکل بدهد. فاصله بین بن بست های بالا و پایین در هر دو طرف یکسان در نظر گرفته و پس از اتصال، باید فشار اتصال کافی بین دو قسمت بست ایجاد کنید.

انواع کابلشو از نظر جنس

کابلشوی آلومینیوم

هرموقع که بخواهیم دو کابل با هادی آلومینیومی به هم متصل کنیم و یا یک کابل آلومینیومی به شینه،کلید یا اتصال آلومینیومی دیگری، به طور مستقیم و یا از طریق یک مفصل گرد، کابلشو و یا دو راهه آلومینیومی قابل استفاده است.

در این حالت قابلیت هدایت جریان الکتریکی در آلومینیوم نسبت به مس کمتر می باشد،در نتیجه برای عبور جریان مساوی بای از کابلشو و دو راهه با سطح مقطع بالاتری نسبت به مس استفاده می‌توان استفاده کرد.

کابلشو ها و دو راهه های آلومینیومی استاندارد از نظر تمام پارامترهای اصلی طراحی و ساخت در مطابقت با استانداردهای آلمانی هستند. برای اتصال کابل و سیم آلومینیمی ازکابلشوی آلومینیومی استفاده کنید که خود دارای دسته بندی متفاوتی هستند.

کابلشو مسی

کابلشو مسی با خلوص ۹۹.۵ درصد از مس و لوله مسی صاف و یکدست تولیدی البته هیچ شکافی نباید داشته باشد. باید استاندارد DIN ۴۶۲۳۵ در ساخت کابلشو مسی رعایت و به همین دلیل موقع ساخت و پرس لوله مسی هیچ شکافی ایجاد نخواهد شد.

انواع دیگر کابلشو مسی و یا با ترکیب آلومینیوم شامل کابلشو دو سوراخه( دارای پوشش قلع)، چهار سوراخه، کابلشو استاندارد، کابلشو زاویه دار و کابلشو پیچی .

کابلشو مسی استاندارد

استاندارد این کابلشو   DIN ۴۶۲۳۵ است و مواد اولیه آن لوله مسی بدون درز با خلوص  ۹۹.۵ درصد است.

کابلشوی بی متال

اتصال کابل آلومینیومی به شینه مسی

جهت اتصال کابل آلومینیومی به شینه مسی یا به طور کلی تر، زمانی که جنس هادی و محل اتصال یکی نباشد، برای جلوگیری از بروز خوردگی؛ از کابلشوی بی متال می‌توان استفاده کرد. این نوع کابلشوها به دو گروه بیمتال DTL1 و DTL2 تقسیم می شوند.کابلشوهای DTL1 و DTL2 در لوله کابلشو متفاوت هستند. به این صورت که لوله کابلشو DTL1 تا قبل از اتصال پیچ هادی، از جنس آلومینیوم بوده وقسمت اتصال کابلشو به هادی که با پیچ و مهره محکم کنید، ازآلیاژی از مسی و آلومینیوم می باشد.

اما در لوله کابلشو DTL2 لوله تا قبل از اتصال پیچ به هادی، از جنس آلومینیوم بوده و قسمت اتصال کابلشو به هادی که باپیچ و مهره محکم کنید، از جنس مس هستند. هرموقع که بخواهیم کابلی با هادی آلومینیومی از طریق یک کابلشو و یا یک سر کابل مجهز به کابلشو به شینه،کلید و یا اتصال دیگری از جنس مس متصل کنیم،نمی توان برای برقراری این اتصال از کابلشوی مسی و یا کابلشوی آلومینیومی استفاده کرد.

اتصال مس با آلومینیوم

در اتصال مس با آلومینیوم ،مخصوصا این اتصال اگر کاملا صلب نباشد، در هر صورت هوا (اکسیژن) و رطوبت، هر مقدار هم که کم باشد، به محل اتصال نفوذ می‌کند و پدیده ای به نام بیل گالوانیک را تشکیل می‌دهد که به دلیل عبور جریان هم گرم کنید (ایجاد تلفات الکتریکی می کند)، و هم خورده می‌گردد (پدیده corrosion صورت می گیرد). به این خاطر از سال های دور تاکنون از تکنولوژی های مختلفی برای ساخت کابلشو های دو فلزی (بی متال) استفاده می‌شده که بیشتر به دلیل ضعف‌ها و مسائل خاصشان منسوخ شده و دیگر در صنعت برق کشورهای پیشرفته مورد استفاده قرار نمی گیرد. امروزه کابلشوهای بی متال تنها کابلشوهای دو فلزی مورد تایید و مورد مصرف در کشورهای پیشرفته صنعتی مورد استفاده است.

تولید کابلشوی بی متال DTL2

در تولید کابلشوی بی متال DTL2 از میلگرد مسی و آلومینیومی خالص با گرید الکتریکی استفاده کرده اند که به وسیله فرایند خاصی به نام جوش اصطکاکی به هم جوش داده می شوند، به گونه‌ای که اولا هیچگونه هوا و رطوبتی بین دو فلز نفوذ نکند،  دوما اتصال دو فلز به یکدیگر از استحکام کافی برخوردار باشد. بعد از کامل شدن مراحل ساخت و کنترل کیفی، داخل کابلشو گریس زده شده و با درپوش پلاستیکی پوشانده اند.

پانچ ماتریکس (پرس کابلشو بیمتال آلومینیومی)

پرس شش ضلعی برای سرهای لوله ای شکل

پرس دندانه ای کابلشو

کابلشو های هادی مس و آلومینیوم و بی متال

• A: سطح هدایت کننده کابلشو = سطح مقطع کابل
• B: علائم متمایز کننده کابلشو
• C: قطر سوراخ(Stud size) کابلشو
• D: شماره شناسه (شناسه سیستم کابلشو)
• E:حذف عدد قالب یا برش کابلشو

استاندارد بین المللی BS EN60228 سطح مقطع نامی را برای هادی ها در کابل های برق مشخص می کند.  الزامات اعداد و اندازه سیم ها و مقادیر مقاومت نیز مشخص شده است.  انواع استاندارد کابل ها:

• جامد (BS EN60228 کلاس ۱)
• رشته ای (BS EN60228 کلاس ۲)
• انعطاف پذیر (BS EN60228 کلاس ۵)
• بسیار انعطاف پذیر (BS EN60228 کلاس ۶)

اکثر هادی ها مطابق با الزامات (BS EN60228، (IEC ۲۲۸ تولید میشوند که حداکثر مقاومت در هر کیلومتر را نشان می دهد. این بدان معنی است که یک کابل ۹۵ میلی متری نامی نیازی به داشتن این سطح مقطع عرضی (CSA) ندارد؛ تا زمانی که مقاومت به اندازه کافی پایین باشد تا استاندارد شود.

تولید کننده کابل می تواند با استفاده از مواد هادی تر و CSA کوچکتر از این استاندارد بهره مند شوند.

جدول سطح مقطع یا انواع سایز کابل و مقاومت مجاز آنها در هر کیلومتر

نحوه کار با پرس کابلشو

1. متناسب با اندازه ترمینال، یک سیم را انتخاب کنید.
2. یک قطعه سیم را به کابلشو متناسب با طول قسمت استوانه آن بچسبانید. اندازه آن حدود ۱.۴ اینچ در نظر گرفته.
3. قسمت لخت سیم بدون فضای خالی داخل سیلندر حتما قرار بگیرد. از این مورد اطمینان خاطر پیدا کنید. در صورتی که سیم شل یا داخل نمیرود، اندازه سیم را باید اصلاح کنید.
4. پس از قرار دادن سیم در قسمت استوانه ای، سیم را به داخل حرکت دهید تا در انتهای آن قرار بگیرد.

نکته: رنگ سیم با آچار مطابقت داشته باشد و اگر رنگ سیم آبی است، باید آن قسمتی از آچار که مشخص است، عمل پرس را انجام دهید.

سوالات متداول جهت بازرسی عمومی کابلشو

• نمره درست کابلشو نسبت به اندازه هادی چقدر است؟
• کابلشو مناسب هادی کدام است؟
• آیا کابلشو بدون خوردگی و سوراخ است؟
• کابل بدون عایق در غلاف کابلشو قرار گرفته است؟
• آیا گریس اضافی از کابل و کانتور پاک شده؟

نتایج پرس های مختلف کابلشو:

• پرس های مختلف کابلشو مس -> 10mm ۲ :
• چکاپ نحوه پرس کابلشو آلومینیومی :
• نحوه پرس کابلشو: خواص کابلشو  پس از پرس زدن eg1:
• خواص کابلشو پس از پرس زدن :eg2
• خواص کابلشو  پس از پرس :eg3
• خواص کابلشو پس از پرس eg2 و eg3

جدول خواص کابلشو پس از پرس – به صورت خلاصه:

سوالات متداول جهت بازرسی مکانیکی کابلشو

بازرسی مکانیکی کابلشو

• مونتاژ اتصالات را به درستی انجام دادید؟
• آیا اتصالات را به درستی بازرسی کردید؟
• آیا مکانیکی پرس و اتصالات کابلشو، تهیه هادی ها را بدرستی انجام دادید؟
• پیچ و مهره کردن کابلشو ها به تجهیزات را بدرستی تنظیم کردید؟
• طرز پیچاندن کابلشو جهت قرارگیری روبروی محل اتصال چگونه است؟
• آیا تنظیمات آچار گشتاور پیشنهادی برای آلومینیوم و مس را بدرستی انجام دادید؟

نکات لازم و ضروری جهت اتصال کابلشو

• تناسب بین جنس کابلشو با حنس کابل و شینه
• توجه به نوع و سایز کابلشو
• سایز کابل و کابلشو دقیقا شبیه یکدیگر.
• هنگام بستن کابلشو به شینه باید سایز پیچ و مهره با سوراخ کابلشو متناسب بوده و جنس آن را از فولاد گالوانیزه گرم تهیه کنید.
• در محل اتصال کابلشو به شینه از واشر فنری باید استفاده کنید. در غیر اینصورت، تغییر دما منجر به سست کردن اتصالات و افزایش حرارت می کند

ترتیب نصب کابلشو چگونه صورت میگیرد؟

• کابلشو
• پرس کابلشو
• هادی
• اپراتور مجرب
• دستورالعمل ها

استانداردهای پرس کابلشو چیست؟

1. توجه به استاندارد DIN ۴۶۲۳۵: استاندارد ابعاد و نشانه گذاری
2. توجه به استاندارد  EN ۱۳۶۰۰ برای لوله های مسی که از جنس مس الکترولیتی تولید میشه و از مدل  DIN کمی کوتاه تر است.
3. استاندارد :DIN ۴۶۲۳۴  قابل استفاده برای مدلهای ورقه ای و برای هادی های افشان، نیمه افشان و تابیده. این نوع کابلشو ها در وسایل حمل و نقل عمومی کاربرد دارد.
4. پرس کابلشو باید در یک مرحله انجام و نباید به دستگاه آسیبی وارد کنید. (این عمل را چندین بار تکرار نکنید)
5. ابزار پرس کابلشو باید به گونه ای طراحی کنید که قبل از استفاده، به تنظیمات جزئی نیاز باشد.
6. طراحی قالبها به گونه ای باشد که بتوان در موارد مشابه از آن استفاده مجدد کرد.
7. مراقب باشید سطح مقطع در حد استاندارد است و زیاد فشار ندهید.
8. هادی باید کاملا در داخل محفظه قرار بگیرد و اگر رشته های کابل را از سوراخ ببینید، یعنی اینکه کابل به درستی جایگذاری شده است.
9. برند مربوطه باید ابزار پرس و نحوه اتصال را ارائه کند.

استاندارد BS7727: ۱۹۹۴ کابلشو چیست؟

کد استاندارد برای نصب و بازرسی پرس کابلشو قبل از عایق و اتصالات برای کابل با هادی های مسی تا ۶ میلی متر مربع.

استاندارد BS7609: ۱۹۹۲ + A2: ۲۰۰۹ کابلشو چیست؟

دستورالعمل پرس کابلشو بدون عایق و اتصالات مکانیکی برای کابل های قدرت با هادی های مس ۱۰ میلیمتر مربع و بالاتر یا سیم های آلومینیومی ۱۶ میلیمتر مربع و بالاتر.

جدول اندازه های کابلشوهای آلومینیومی

جدول اندازه های کابلشوهای مسی

شرکت سرویس ژنراتور نمایندگی فروش بهترین مارک کابلشو های مسی و بیمتال میباشد. جهت مشاوره و دریافت لیست قیمت کابلشو ها با بخش فروش ما تماس حاصل نمایید.